O home que descubriu a evolución ao mesmo tempo que Darwin e transformou para sempre a nosa comprensión da vida na Terra.
Quen foi Wallace
Alfred Russel Wallace (1823–1913) foi un dos grandes científicos do século XIX. Naturalista, explorador, xeógrafo e pensador social galés, dedicou a súa vida a percorrer os lugares máis remotos do planeta en busca de respostas sobre a orixe e distribución das especies.
De orixe humilde — naceu en Usk, Gales, nunha familia con poucos recursos — Wallace foi autodidacta na súa formación científica. Sen acceso a unha educación universitaria formal, converteuse nun dos naturalistas máis brillantes e prolíficos da historia.
A súa gran contribución á ciencia chegou en 1858, cando, enfermo de malaria nunha illa do arquipélago malaio, formulou de forma independente a teoría da selección natural como mecanismo da evolución — exactamente a mesma teoría que Darwin levaba anos desenvolvendo en segredo.
"A natureza non fai saltos, mais tampouco permanece inmóbil. Todo está en movemento, todo cambia, todo evoluciona."
Alfred Russel Wallace
As grandes expedicións
1848 – 1852
Durante catro anos, Wallace percorreu as selvas do Amazonas e o río Negro en compañía do naturalista Henry Walter Bates. Recolleron miles de especímenes de flora e fauna, moitos deles descoñecidos para a ciencia occidental.
Ao regreso, un incendio a bordo do barco destruíu case toda a colección. Wallace perdeu case todo, pero non o seu espírito explorador.
1854 – 1862
A gran expedición da súa vida. Oito anos percorrendo máis de 14.000 illas do actual Indonesia e Malaisia. Recolleu 125.660 especímenes e describiu miles de especies novas para a ciencia.
Nesta expedición formulou a teoría da selección natural e descubriu a Liña de Wallace, que separa as faunas de Asia e Australasia.
A Liña de Wallace
Un dos descubrimentos máis importantes de Wallace foi a liña imaxinaria que leva o seu nome. Esta fronteira bioxeográfica separa as faunas do sueste asiático das da rexión australiana, reflectindo millóns de anos de illamento evolutivo.
Ao leste da Liña de Wallace encontramos marsupiais, aves do paraíso e especies únicas de Australasia. Ao oeste, a fauna típica de Asia — tigres, orangutáns, rinocerontes. Entre ambas rexións, algunhas illas actúan como zonas de transición fascinantes.
Este descubrimento fundou a bioxeografía moderna como disciplina científica.
O seu legado
Wallace foi moito máis que o codescubridor da selección natural. O seu pensamento abarcou campos tan diversos como a xustiza social, o feminismo e a conservación ambiental.
A Liña de Wallace e a súa obra sobre a distribución xeográfica dos animais fundaron a bioxeografía como disciplina científica moderna. O seu traballo segue sendo referencia fundamental.
Wallace foi un dos primeiros científicos en advertir sobre a destrución dos ecosistemas tropicais e a extinción de especies por acción humana. Un visionario cen anos antes do seu tempo.
Defensor do socialismo, do sufraxio feminino e da reforma agraria. Wallace cría que a ciencia debía estar ao servizo da xustiza social e do benestar de toda a humanidade.
Lugo · O Vello Cárcere · 2026
A exposición "Wallace e a Orixe das Especies" amosa en detalle a vida, as viaxes e o legado científico deste naturalista extraordinario. Entrada libre.